آتشک درختان ميوه دانه دار | Fire Blight
Erwinia amylovora
درحال حاضر بیماری آتشک یکی از شدیدترین و مخرب ترین بیماری های این درختان در ایران و بسیاری از کشورهای جهان محسوب می شود. در حال حاضر این بیماری در هر پنج قاره گزارش شده و خسارت های هنگفتی نیز در تولید میوه های دانه دار در سطح جهان و همچنین ایران ایجاد نموده است. مطابق گزارش های منابع مختلف، این بیماری سالیانه بین 20 تا 80 درصد خسارت به محصول وارد می کند. بعد از يک شرايط آب و هوايي مساعد برای رشد باکتری در طول دوره گلدهي، محصول به شدت کاهش يافته و در بعضي موارد به طور کامل از بين می رود. در سال بعد به علت خسارت به مهميزها و سرشاخه های جوان ميزان توليد تحت تأثیر قرار مي گيرد. این بیماری در درختان حساس به آلودگي، به شدت در تمام درخت گسترش مييابد
۴ توصیه سمپاشی در ۱ محصول زراعی
علائم خسارت
علائم بیماری در درختان میوه: علائم این بیماری ابتدا در فصل بهار در گلها و جوانههای تازه شکوفا شده ظاهر میشود. به این صورت که ابتدا لکههای آبسوخته دیده شده و بعد از گسترش بیماری علائم پژمردگی و در نهایت سیاه یا قهوهای شدن برگها دیده میشود. گاها در برخی درختان مانند درخت گردو لکه های متعدد و کوچکی روی پهنک برگ به وجود میآید، که با گسترش بیماری این نقاط به هم پیوسته میشوند. تغییر رنگ برگها ابتدا در آوندها و ساقهها و سپس در کل پهنک نمایان میشود.همچنین در درختان به صورت خشکیدگی و تغییر رنگ سرشاخهها (بخصوص سرشاخههای جوان) و در نهایت خمیده یا سرعصایی شدن شاخههای نازک در میآیند. به همین دلیل به آن بیماری سرعصایی نیز میگویند.روی میوهها و شاخهها علائم شانکر و لکه های تیره (قهوهای رنگ) دیده میشود که گاها ترک خوردگی هم داشته و در آن نواحی ترشح صمغ یا شیرابه نیز وجود دارد؛ که ناشی از تراوشات باکتری (اوز) است. لایه زیرین این نقاط در زمستان به رنگ قرمز درآمده و نشان از فعالیت باکتری ها و عفونت جدید ایجاد شده توسط آنهاست.
شکلشناسی
عامل اصلی بیماری آتشک در گیاهان، باکتریای به نام Erwinia amylovora است که میلهای شکل است، در گروه باکتریهای گرممنفی قرار میگیرد و عضوی از خانوادهی Enterobacteriaceae محسوب میشود.این باکتری دارای تاژکهای محیطی (Peritrichous flagella) است و یک پلیساکارید خارجسلولی بسیار چسبناک به نام لوان (levan) ترشح میکند. این ماده نوعی پلیساکارید است که در ترشحات چسبندهی حاصل از بافتهای آلوده وجود دارد و با تشکیل پوششی محافظ روی باکتری، به بقای آن کمک میکند. این پوشش یا بیوفیلم، به باکتری امکان میدهد مدت بیشتری زنده بماند و به بافتهای گیاه بچسبد. علاوه بر این، باکتری عوامل بیماریزایی (Virulence Factors) متعددی ترشح میکند که در روند آلودگی نقش مهمی دارند.
زیستشناسی
باکتری عامل این بیماری بر روی شانکرها و زخم های به وجود آمده زمستان گذرانی می کند و در اثر بارش باران، شبنم، باد و حشرات پخش می شود. هوای گرم و مرطوب در زمان شکوفه دهی درختان باعث می شود این باکتری ها به سرعت پخش و تکثیر یابد. در صورت آلوده شدن درختان به این بیمارگر باکتریایی، سال های زیادی درگیر و میزبان این بیماری خواهند بود. برگ، شاخه، گل و میوه های نارس مکانی مناسب برای تجمع این باکتری بوده و عامل بیماری می تواند چند هفته بدون ایجاد هیچ علائمی در این مکان ها زنده و به تکثیر خود ادامه دهد.انتقال این باکتری به درختان از طریق زخم های ایجاد شده بر اثر وزش باد شدید، ابزار آلات آلوده، شکستگی قسمت های مختلف درخت بر اثر صدمات مکانیکی، نیش حشرات یا به صورت چسبیده به قطعات بدنی آن ها صورت می گیرد. باکتری عامل بیماری به صورت پاتوژن در قسمت های مختلف درخت زندگی و به محض فراهم شدن شرایط، فعالیت خود را آغاز و تکثیر می یابد.
گیاهان میزبان
سیب، گلابی، به
پراکنش
پایش و آستانه زیان اقتصادی
پایش و آستانه زیان اقتصادی
مدیریت تلفیقی
خوداری از کاشت گیاهان میزبان این باکتری مانند سیب، به و گلابی به طور همزمان در باغ خودداری از کاشت درختانی با حساسیت به بیماری آتشک مانند به و زالزالک به عنوان بادشکن در اطراف باغ ها. می توانید از درختان غیر مثمر برای باد شکن در اطراف باغ استفاده کنید. استفاده از ارقام مقاوم به بیماری آتشک سیب و گلابی در باغات در صورت امکان مصرف کود های ازته در طول فصل رشد به حداقل برسد.
با مشاهده ی اولین علائم بیماری آتشک در درختان، باید شاخه های آلوده در درختان بیمار را برای جلوگیری از گسترش بیماری هرس و با سموم مسی سمپاشی کنید. به منظور جلوگیری از گسترش بیماری ابزار هرس خود را از یک درخت به درخت دیگر با الکل 70 درصد یا با وایتکس ضدعفونی کنید. در زمستان درختان آلوده به آتشک را هرس کنید، هرس های قسمت های آلوده را از ۱۵ تا ۳۰ سانتی متر پایین تر از منطقه آلوده به بیماری انجام دهید. بهتر است هرس را در روز هایی که هوا ابری و بارانی می باشد انجام ندهید. رعایت بهداشت باغ. شاخه های هرس شده محلی برای گسترش بیماری و زمستان گذرانی می باشند بنابراین لازم است این شاخه ها را از باغ خارج کرده و بسوزانید. حذف شکوفه های ثانویه درختان
کنترل بیولوژیک
کنترل شیمیایی
درختان میوه سردسیری (۴ سم)
| سم | دسته | سمیت | نام تجاری | دوز مصرف |
|---|---|---|---|---|
| اکسید مس | قارچکش | کلاس III | نوردوکس | 1گرم درلیتر |
| اکسیکلرورمس | قارچکش | کلاس III | کوپراویت | 3-2 گرم درلیتر |
| سولفات مس+هیدروکسید کلسیم (بردو) | قارچکش | کلاس III | ترکیب بردو | 10-7گرم درلیتر |
| سولفات مس+هیدروکسید کلسیم (بردو) | قارچکش | کلاس III | بردوسیف، بردوفیکس | 8-5 میلی لیتردرلیتر |

